وقایع اتفاقیه/شماره ۱/اخبار سایر ممالک ایران

ارزانی و فراوانی نعمت است در دارالخلافه مبارکه با اینکه امسال

برف مکرر و بسیار آمده که زیاده از عادت این ولایت است باز غله ارزان است و گران نشده زیرا که میدانند که قریب دوازده هزار خروار غله پادشاهی زیاده از مصارف در انبار موجود است که اگر خدا نخواسته غله کم بشود آنها را بقیمت عادله

وقت بخلق بفروشند که گرانی نشود

مصطفی قلیجان سرتیپ قراگوزلو چون علاوه بر خدمات خراسان و دفع فرقه ضالّه بابیّه نیز بر فارس در صفحات بندر ابوشهر نیز خدمت نمایان کرده بود از اینجهة منصب میرپنجه کی باو دادند

شد

محمدعلی‌خان سرتیپ سواره ایلات قزوین که فوت شده بود

آقاخان سرتیپ ماکوئی بجای او برقرار شد

یاشاخان کمری سرکرده سواره مهاجر سرتیپ افواج سمنانی

و دامغانی شد

سلیمانخان دنبلی حاکم تربت شد و مامور است درین روزها

میرود

یوسف خان افشار سرهنگ فوج جدید [ارومی؟] شده مامور شد

و رفت

فوج خوی و فوج خدابندلو که ملتزم رکاب همایون بودند چون که مدّتی بود که در رکاب مشق میکردند درین اوقات

مرخص شدند

رضاقلیخان سرکردهٔ سواره افشار صاینقلعه بجهة اینکه خوب خدمت

کرده بود بنیابت حکومتی پدرش سلیمان‌خان افشار

منصوب و از دربار همایون مرخص شد رفت

فوج ناصریّه و فوج چهارم تبریزی که مامور بزنجان بودند

با توپخانه وارد دارالخلافه شدند

قوای جدیدی که اولیای دولت قاهره داشتند این است که در اول ماه و پانزدهم چاپارها از دارالخلافه بممالک ذیل آذربایجان فارس رشت کرمان استرآباد مازندران خراسان کرمانشاهان بروند و در چهاردهم و بیست‌نهم دو دفعه وارد شوند مگر کرمان چونکه دور است

ماهی یک چاپار در پنجم میرود

از اوّل ماه صفر قرار بر این شده است که در چاپارخانها اسب را فرسخی ده شاهی کرایه [بگیرند؟] و اسب (متن ناخوانا) اگر از تجار و غیره بخواهند با اسب چاپاری بهر جا بروند با اذن و حکم دیوان در هر جا اسب

بآنها میدهند و هر قدر اسب بخواهند حاضر است

مرتضی قلیخان حاکم شاهرود و بسطام معزول شد و محمّدتقی‌خان

جوانشیر عوض او منصوب است

اخبار سایر ممالک ایران

چاپار خراسان که روز بیست و نهم ربیع‌الاوّل (متن ناخوانا) [میاید؟] یکروزه بیشتر آمد اخبار تازهٔ در آنجا نیست و کمال امنیّت در انجا است مگر اینکه کدخدایان سرخس رفته‌اند که کرویها و اسرا[ئ]ی که دارند بیاورند و قشون هم در بیرون شهر اردوی حاضر دارند که اگر از آنها

اهمال شود مامور شوند

هرزه‌گی فرقه ضالّه بابیّه در ممالک محروسه ایران در هر جا شهرت

یافته از آنکه گذشته است ذکرش قابل نیست مگر تازه حکایت ملّا محمّدعلی ملحد ملعون مطرود است که داخل باین فرقه ضاله شده با جمعی از اتباع خود در رفسنجان یاغی شده هر قدر اولیای دولت قاهره سعی در نصیحت او کردند و از علماء نصایح و مواعظ او از هر جا نوشتند سود نبخشیده و در مقابل قشون پادشاهی بمقابله و مقاتله ایستادند و از قشون پادشاهی بمعرض تلف درآمد بالاخره خود او در مجادله مقتول و اتباعش آنچه متفرّق نشده بودند در دعواها بهلاکت

رسیده و بکلّی تمام شدند

میرزا قوما که در بهبهان بود و چند سال در آنجا خودسری میکرد این روزها عالیجاه عباسقلی خان سردار لاریجانی او را گرفته با [مالیات؟] [یوانی؟] که بخزانه عامره میآوردند روانه دارالخلافه نموده و نصراللّه خان یوزباشی لک مامور شد که باصفهان رفته سرباز هائیکه مامور آوردن میرزا قوما بودند برگرداند و او را بدارالخلافه طهران

بسپارد

نوّاب خانلر میرزا که بحکومت لرستان و عربستان مأمور بود از بروجرد با سواره [ابوال]جمعی و فوج بروجردی بمقرّ حکومت

خود روانه شد

چون اولیای دولت علیه اهتمام بسیار دارند که صنایع بدیعه ممالک محروسه رونق تمام یابد لهذا در بافتن شال [کرمان؟] قدغن [اکید؟] نمودند که خوب بافته شود و حالا بطوری شده است که [نهایت؟] امتیاز را

دارد و نمونه‌ها که آورده‌اند و بنظر اولیای دولت علیه رسیده

[شبیه؟] شالهای کشمیری میشود

سابقاً حکم شده بود که نوّاب شاهزاده مهدیقلی میرزا حاکم مازندران

اشخاصی را که قابل [هستند؟] تربیت و ترغیب نماید که شکر مازندران را

مانند شکر هندوستان سفید نما[ین]د درین روزها استاد عبدالحمید نام مأمور شده رفت و درین هفته بقدر سی من شکر آنجا را که سفید کرده بود آوردند مانند شکر هندوستان است از هر قسم حلویات ازو ساختند و بسیار خوب شده بود و آن بهتر از شکر جزایر ینگی دنیا که هندالغربی مینامند است و حکم شد که باز هم درست نمایند و چونکه بعمل آمدن این شکر نفع ممالک ایرانست در جاهای دیگر هم که ممکن است بعمل بیاید قرار شده است که سعی نموده بعمل بیاورند از ان جمله در خوزستان نیز که سابقا شکر آنجا مشهور بود حکم شده است که باز بکارند و شکر سفید

بعمل بیاورند

عالیجاه شفیع خان نایب اوّل اجودان‌باشی مأمور بمصلحت گذاری

و اقامت لندن پایتخت انگلیس شد

عالیجاه میرزا حسین‌خان مأمور باقامت ببنائی و کارپرداز امور تجارت تبعهٔ دولت علیّه ایران که در آن شهر میباشند

گردیده است

اخبار دوَل خارجه انگلیس

درین مملکت اخباری نبود که مدخلیّت باهل دول خارجه داشته باشد در کل [ج]ر ایران آن [حشمت؟] امنیّت و آرامی بود اهل مشورتخانه خوانین و وکلای رعایا در پای‌تخت هنوز جمع نشده بودند امّا قاعده آنولایت چنین است که هر سال چند روز از زمستان رفته بجهت راندن امورات دولتی در پای‌تخت جمع میشوند و البته امسال

نیز بقاعده هر سال جمع خواهند شد