مفتاح الظفر/شماره ۸/جیالوجی - علم الارض: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «{{سرصفحه | عنوان = روزنامه مفتاح الظفر شماره ۸ | مؤلف = باقیدارد | قسمت = ۲۲ نوامبر ۱۸۹۸ - شماره ۸ {{سخ}}فلسفه طبیعی | قبلی = فلسفه طبیعی | بعدی = ../وحدت جنسیت | سال = ۱۸۹۸ | یادداشت = }} <pages index="Meftah ol zafar-02-08.pdf" from=2 to=4/>» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| مؤلف = باقیدارد | | مؤلف = باقیدارد | ||
| قسمت = ۲۲ نوامبر ۱۸۹۸ - شماره ۸ {{سخ}}فلسفه طبیعی | | قسمت = ۲۲ نوامبر ۱۸۹۸ - شماره ۸ {{سخ}}فلسفه طبیعی | ||
| قبلی = [[../|فلسفه طبیعی]] | | قبلی = [[../فلسفه طبیعی|فلسفه طبیعی]] | ||
| بعدی = [[../وحدت جنسیت]] | | بعدی = [[../وحدت جنسیت]] | ||
| سال = ۱۸۹۸ | | سال = ۱۸۹۸ | ||
نسخهٔ کنونی تا ۶ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۳
مفتاح الظفر
و این آله مرکب از فنر زاویه نمائی است از فولاد - بر انتهای ساق ب قوسی ن از آهن نصب است که از سوراخی بر انتهای ساق آ میگذرد و باین ساق آ نیز قوس م نصب است که به همانهج از ساق ب میگذرد - بر منتهای دیگر قوس م قلابی نصب کردهاند و بر منتهای دیگر قوس ن حلقه = و بر قوس ن پیمانه ساختهاند که از آن پیمانه اوزان مختلفه تا بحد معینی ظاهر میشود - و طریقه ساختن آن پیمانه حسب مندرجه ذیل است-
این آله را بحلقه بالائی بسقف خانه میآویزند و اوزان یک و دو و سه و چهار و غیره رطل را بقلاب زیرین آویزان میکنند - ساق ب که با قوس ن محکم گرده شده است، بجای خود خواهد ماند ولی ساق آ بسبب ثقل اوزان مختلفه که بقلاب قوس م آویخته شدهاند فرود خواهد آمد این بار را کم کم زیاده میکنند و بر قوس ن خطی نشان میکنند که از ان خط وزن یک و دو و سه و غیره رطل ظاهر میشود - لیکم در این کار احتیاط مزید ضروری است.
شکل (۹)
تا از حد شکست فنر تجاوز کرده نشود،هرگاه بخواهیم این آله را برای پیمودن قوتها استعمال کنیم - یعنی تخمین کنیم مثلا قوهچون قوای را یکبار بذریعه اوزان تخمین و اندازه کردیم پس شدت آنها را بذریعه خطوط نیز ظاهر میتوان کرد که در سمت عملشان ممتداند - بیدن غرض برین خط سمت عمل از نقطه عمل طولی را نشان کنند که تعداد ارطال قوه از آحاد طول ظاهر شود - مثلا در شکل (۷) قوه کشیدن بار پانزده رطل است و خط آ ب را از نقطه آ پانزده آحاد طول گرفتهایم - پس کار اسب را در کشیدن این بار بخط آ ل ظاهر نمودهایم که هم سمت عمل را مینماید و هم شدت قوه را ظاهر میسازد - (باقیدارو)
(جیالوجی - علم الارض)
مفتاح الظفر
سوم سنگهای ناری، تعداد و کثیر مخرجهای براکین یعنی کوههای آتشفشان که بر صفحه ارض پراکنده است و مواد مذاب ححجری که در مقدار کثیر از انها خارج میشود ازین خبرمیدهد که مرکز و منبع حرارت شدیدی همه جا در زیر سطح زمین موجود است ولی لاوا یعنی مواد مذاب حجری (که ما او را مهل خواهیم گفت) که از براکین موجوده خارج میشود جزو محقری از حجار ناریست که در قشر ارض همه جاوید میشوند و یقین است که اینها همه از اندرون ارض خارج شدهاند.
چهارم ثقل اضافی کره ارض، ثقل اضافی شی وزن اوست بمقابله آب خالص که بدرجه (۶۰) از مقیسا الحراره فهرنهائیت باشد. ثقل اضافی کره ارض را بچندین
مفتاح الظفر
خاتمه - از بیانات مذکوره بالا ظاهر است که ما را گریزی نیست بجز اینکه قبول کنیم که اندرون کره ارض حرارت شدید فوقالعاده موجود است اگر ما فرض کنیم که این تزاید حرارت (متن ناخوانا) نیست هرچه فروتر رویم ترقی خواهد کرد که در معادن مشاهده شده است یا قدری کمتر یعنی یکدرجه برای هر صد فت یا پنجاه و سه درجه (۵۳) (متن ناخوانا) پس دور نیست که بدرجه حرارت بسیار شدیدی برسیم - در عمق سه میل از سطح ارض حرارت بدرجه (۲۱۲) خواهد رسید که نقطه غلیان آبست و در عمق (۵۰) پنجاه میل حرارت (۲۷۰۰) خواهد بود که نقطه ذوب فولاد است و اگر بعمق صد میل رسیم حرارت (۵۰۰۰) خواهد بود و این بیشتر از هر حرارتی است که بر سطح ارض ما از آن واقف هستیم -
این ضرور نیست که ما فرض کنیم که در واقع حرارت بهمین نسبت جانب مرکز در تزاید است و اینهم لازم نیست خیال کنیم که موادیکه در آنعمق واقعند بهمان درجه حرارت ذوب شوند که سطح زمین میشوند زیرا که مقدار عصر و فشاریرا که از مواد بالائی خود متحمل میشوند ممکن است که با وجود آن حرارت هم مواد زیرین در حالت جمود و سلاوت باشند.
و در حقیقت هیچ چیزی متعلق بحالات اندرونی ارض(وحدت جنسیت)