جاذبه ارض است ولی ما هیچ قوه منبسطه را که غیر از حرارت باشد نمیدانیم.
خاتمه - از بیانات مذکوره بالا ظاهر است که ما را گریزی نیست بجز اینکه قبول کنیم که اندرون کره ارض حرارت شدید فوق‌العاده موجود است اگر ما فرض کنیم که این تزاید حرارت (متن ناخوانا) نیست هرچه فروتر رویم ترقی خواهد کرد که در معادن مشاهده شده است یا قدری کمتر یعنی یکدرجه برای هر صد فت یا پنجاه و سه درجه (۵۳) (متن ناخوانا) پس دور نیست که بدرجه حرارت بسیار شدیدی برسیم - در عمق سه میل از سطح ارض حرارت بدرجه (۲۱۲) خواهد رسید که نقطه غلیان آبست و در عمق (۵۰) پنجاه میل حرارت (۲۷۰۰) خواهد بود که نقطه ذوب فولاد است و اگر بعمق صد میل رسیم حرارت (۵۰۰۰) خواهد بود و این بیشتر از هر حرارتی است که بر سطح ارض ما از آن واقف هستیم -
این ضرور نیست که ما فرض کنیم که در واقع حرارت بهمین نسبت جانب مرکز در تزاید است و اینهم لازم نیست خیال کنیم که موادیکه در آنعمق واقعند بهمان درجه حرارت ذوب شوند که سطح زمین میشوند زیرا که مقدار عصر و فشاریرا که از مواد بالائی خود متحمل میشوند ممکن است که با وجود آن حرارت هم مواد زیرین در حالت جمود و سلاوت باشند.
و در حقیقت هیچ چیزی متعلق بحالات اندرونی ارض
معلوم نیست و هم دلیلی بجهة قیاس غیر از آن داریم که در بیانات بالا مذکور شد - (باقیدارو)
(وحدت جنسیت)
(متن ناخوانا) عشیره و قبیله و طائفه که روح حیاتی این مبارک وحدت را ضعیف و قوت نشو و نمایش را کم کنند چگونه در میدان مذلت و حاکساری و در بید وحشت و دهشت و ناهنجاری خواهند ماند و چسان در تنگناهای حیرت و پریشانی و پرتگاههای شقاوت و بدبختی و گردنه‌های هلاک پرتاب و نیست خواهند شد و همیشه در زیر دستی همگان و حکم برداری همسران از قبائل و عشائر دیگر و فراهم آوری آرزوی بیگانگان باید کوشند و رام و پستی و نائت و ذلت و (متن ناخوانا) خواهند ماند تا اندک اندک افراد مجتمعه این وحدت و آحاد مولف این اتحاد رو به تفرقه و میل متلاشی نماید و یکان یکان اجزاء و اعضای این هیئت نوعیه جزو عشائر و قبایل دیگر گردد و روز بروز این شر ذمه را در نظرها سست سازد و بمرور ایام نام و نشانی از اوشان باقی نگذارد تا معدوم صرف نماید و اسامی‌شانرا از دفتر هستی کم کند و چون این اتحاد (متن ناخوانا) شود وحدت بیتیه را دوامی نماند و چون وحدت بیتیه را استواری کم گردد، اجزای مختلف متباینه متضاده الحرکة و الصوریکه مجتمع و مرکب در انسان واحد که عبارت از وحدت شخصیه است، لابدا رو متلاشی و تفرقه آرد و باعث نابودی
نمره هشتم
مفتاح الظفر
۱۱۷
هر انسان کرد - چون در حقیقت تکریم باعث دوام و بقای هر یکی از آحاد آن مبارک وحدت و سبب ترقی هر عشیره و قبیله این میمون اتحاد است. هر یک ازین وحدت اربعه خصوص وحدت عشیره و قبیله را گاهی کمال و ثبات و قوام و \ایداری استوار گردد که \ایه و مایه و عمود محکم متقن اتحاد بزرگ و وحدت عالی و یگانگی فاضل یعنی وحدت کلام را آن ملت و امت نیکو استوار دارند چون (متن ناخوانا) معرفت و (متن ناخوانا) دانش و (متن ناخوانا) در ازمان ماضیه و احوال امم سابقهع و حال نظر اندازیم سبب صعود هر قوم و باعث عروج هر ملتا و علت ترفع مدارج هر امت را خالی از اتحاد دین و وحدت کلام نخواهیم دید. این دو مبارک اتحاد است که انسانرا بمدارج انسانیت و ذولی العقول را بمراتب آدمیت میرساند بواسطه برکت این دو میمون وحدت است که سوق میدهد قبایل متعدده مختلفه المقاصد و عشایر متکثره متباعدة الاغراض را در تخت لوای واحد و متفرق و منشتت قوی وجوارح متنوعه مختلفه الحرکه و متباعدة الصور را در تعاون. و تظاهر و توارز و تکالیف یکدیگر میدارد و آرزو و شهوات نوع نوع و رنگ رنگ آن مختلف افراد را بیک مقصد میکشاند همه را در جذب و جلب مفاید عمومیه و رفع و دفع مفائد نوعیه متفق الکمله میکرداند. و در تحت لوای ابهت و سروری شامل میکرداند و در سعادت تامه و رفاهیت عامه و خاصه هزارها اجنبی را
یک دل و یکزبان و یکجبهه میکرداند و صدها نهالهای خوشیده نفاق افراد امم و قبائل و عشائر را بآب زندگانی اتحاد زندگی می‌بخشد و بوستان عروج و صعود هیئت اجتماعیه انسانرا سرسبز و شاداب میدارد - درین سفلی عالم آنچه تعمق و تفو ورزیم و بعین بصیرت درین مایه کون و فساد نگریم و وسایط در روابطیکه حوزه و دائره‌اش افضی و اوفر و بهتر و بالاتر بجهة ترقی جماعت و آسایش آحاد و فراهم‌آوری ضروریات و مهیا نمودن لوازم مایحجتاج حیات ازین دو در شاهوار باشد نیابیم که امم متنوعه و ملل مختلفه و قبائل کثیره و عشائر عدیده را مربوط و مشغول و متحد و متفق بایکدیگر نماید تامل کن چگونه انسان بواسطه وحدت کلام و احاد دین از وحدت قبیله و عشیره و یگانگی و الفت و قرابت بلیتیه و اتحاد و امتزاج در گذرمیشود و ترک آرزو و خواهش و لذائذ و شتهیات خود که توپ و تیپ ناپلیان جلوگیرش نتواند کرد میگوید دانسته جان گرامی و عمر عزیز خویش را فدای آن اتحاد و قربان آن وحدت میسازد و (متن ناخوانا) وحدت و متحدین اتحاد خود را همیشه زندگی جاوید می‌بخشد آنچه مشاهده رود صاین و زاجر و مانع و نگاهداری بواسطه هیئت اجتماعیه انسان در ارتکاب افعال شنیعه ناستوده و خصال ذمیمه ناپسندیده و آرزو و شهوات و خواهش که هر یک بر (متن ناخوانا) بهتر و نیکوتر ازین دو مبارک وحدت نیابیم و آنچه تامل کنیم
