این برگ نمونه‌خوانی نشده است.
نمره هشتم
مفتاح الظفر
۱۱۸
(حرکت زمین از روی شرع و هیئت)
(متن ناخوانا) که آیا نمیبینی خداوند تبارک و تعالی چگ.نه بسط داده زمین را درین مقام بسط بدین واسطه صحیح نمی‌آید که لوشاء لجعله ساکنا دال است بر کشیدن یعنی حرکت ضد سکون پس معنی آیه شریفه این میتواند شد که آیا نمیبینی که خداوند تبارک و تعالی چگونه زمین را میکشد و در حرکت میدارد و اگر خواست خداوند بود هر آینه ساکن میکرد زمین را ثم جعلنا الشمس دلیلا بعد از آن قرار داد خداوند آفتاب را راه‌نمای حرکت او چون حرکت کره ارض از روی نظام شمسی بکرد آفتاب است یعنی قوه جذب آفتاب را خداوند علت حرکت او قرار داد تا بگرد کره شمس بگردد بعداز آن میفرماید ثم قبضناه قبضا یسیرا بموجب بسیاری از تفاسیر این آیه مبارکه کنایه بقیامت است یعنی روز قیامت حرکت زمین را در کمال سهولت قبض میکنیم چون حرکت زمین بواسطه جذب کره آفتابست و بموجب آیات صحیحه روز قیام کوه و زمین مثل چنبه زده شده در هوا ننمودار خواهد بود و میتوان گفت که از قبض هم سلب قوه جاذبه آفتاب مرادست که پیش قدرت الهی دشوار نیست و اگر معنی کیف مد الظل را کشیدن و حرکت سایه زمین بگیریم و زمین را محذوف تصور کنیم نیز مطابق با هیئت است اگر چه ظل تابع ذی‌ظل است یعنی بدون تحرک ذی‌ظل ظل متحرک نخواهد شد بعد از آنیکه ظل را ما متحرک بگوئیم دلالت کافی بر حرکت ذی‌ظل خواهد کرد بلکه بسط کلام مورث حشو است (باقیدارو)
